Password Protected Quiz
🔒 ଏହି TEST ଗୁଡିକ code Protected ଅଟେ। (One-Time fee)
ଗୋଟେଥର ମାତ୍ର free ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ, ସେ code ସମସ୍ତ test ଓ important questions ପାଇଁ valid ହେବ।
📞 Call/WhatsApp: 7205368518
+2 2nd year
Subject - psychology
Chapter 2 - SELF AND PERSONALITY (ସ୍ୱୟଂ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ)
2 Mark Questions
1. ‘ସ୍ଵୟଂ’ (Self) କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ? (What do you mean by ‘Self’?)
Answer: ‘ସ୍ଵୟଂ’ ବା ଆତ୍ମସତ୍ତା କହିଲେ ଆମ ଅସ୍ତିତ୍ଵର ସମସ୍ତ ସଂଗଠିତ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଯଥା ଆମର ଭାବନା, ଆବେଗ, ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ଅନୁଭୂତିର ସମାହାରକୁ ବୁଝାଏ । ଆମେ ନିଜକୁ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଅନୁଭବ କରିପାରିବା, ଯଥା ବିଷୟୀଗତ (subjective) ରୂପ ଏବଂ ବସ୍ତୁନିଷ୍ଠ (objective) ରୂପ । (‘Self’ or selfhood refers to the collection of all organized characteristics of our existence, such as our thoughts, emotions, observations, and experiences. We can experience ourselves in two different forms, namely subjective and objective forms.)
2. ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ (Personality) ର ସଂଜ୍ଞା ନିରୂପଣ କର । (Define Personality.)
Answer: ଜି. ଡବ୍ଲ୍ୟୁ. ଅଲପୋର୍ଟଙ୍କ ମତରେ, ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ ହେଉଛି ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସେହି ମନୋ-ଦୈହିକ ରୀତିର ଗତିଶୀଳ ସଂଗଠନ ଯାହା ପରିବେଶ ସହ ତାର ଅନନ୍ୟ ସମାଯୋଜନ ସ୍ଥାପନ କରେ । ଏହା ବ୍ୟକ୍ତିର ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ ଗୁଣାବଳୀର ସମଷ୍ଟି ଯାହା ଗତିଶୀଳ ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଅଟେ । (According to G. W. Allport, personality is the dynamic organization within the individual of those psychophysical systems that determine his unique adjustment to the environment. It is the sum of a person's physical and mental qualities that are dynamic and changeable.)
3. ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ (Introvert) ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ଲକ୍ଷଣମାନ ଉଲ୍ଲେଖ କର । (Mention the traits of an Introvert personality.)
Answer: ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଲାଜକୁଳା, କମ୍ କଥା କହୁଥିବା ଏବଂ ଏକୁଟିଆ ରହିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅଟନ୍ତି । ସେମାନେ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କିମ୍ବା ଗୋପନୀୟ ସମସ୍ୟା ଓ ଭାବନା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ କହିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ଅଧିକ ଚିନ୍ତାଶୀଳ ହୋଇଥାନ୍ତି । (Introverts are generally shy, speak less, and prefer to stay alone. They do not like to share their personal or private problems and thoughts with others and are more thoughtful.)
4. ବହିର୍ମୁଖୀ (Extrovert) ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ଗୁଣାବଳୀ ଉଲ୍ଲେଖ କର । (Mention the qualities of Extrovert individuals.)
Answer: ବହିର୍ମୁଖୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଖୋଲା ହୃଦୟର, ଆତ୍ମବିଶ୍ଵାସୀ, ମେଳାପୀ, ବନ୍ଧୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅଧିକ କଥା କହୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅଟନ୍ତି । ସେମାନେ ବାହ୍ୟ ଜଗତ ସହ ମିଶିବାକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । (Extroverts are open-hearted, confident, sociable, friendly, and talkative. They love to interact with the outside world and actively participate in social activities.)
5. ଉଭୟମୁଖୀ (Ambiverts) ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ? (What do you mean by Ambivert personality?)
Answer: ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ଠାରେ ଉଭୟ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ଏବଂ ବହିର୍ମୁଖୀ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ଗୁଣ ଦେଖାଯାଏ, ସେମାନଙ୍କୁ ଉଭୟମୁଖୀ କୁହାଯାଏ । ପରିସ୍ଥିତିର ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସମୟରେ ବିପରୀତ ବ୍ୟବହାର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି । (Individuals who exhibit traits of both introvert and extrovert personalities are called ambiverts. They display different behaviors at different times according to the needs and demands of the situation.)
6. ଟାଇପ୍ ‘A’ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ବିଭିନ୍ନ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କର । (Mention the various qualities of Type ‘A’ personality.)
Answer: ଟାଇପ୍ ‘A’ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ଲୋକମାନେ ଉଚ୍ଚାଭିଳାଷୀ, ପ୍ରତିଯୋଗିତାପ୍ରିୟ, କାର୍ଯ୍ୟ ପାଗଳ (workaholics) ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ ନିଷ୍ଠାପର ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସର୍ବଦା ସମୟ ସଚେତନ ଥାଆନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ହୃଦରୋଗ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥାଏ । (People with Type ‘A’ personality are ambitious, competitive, workaholics, and highly dedicated. These individuals are always time-conscious and have a higher risk of heart disease.)
7. ଟାଇପ୍ ‘B’ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ଗୁଣାବଳୀ ଉଲ୍ଲେଖ କର । (Mention the qualities of Type ‘B’ personality.)
Answer: ଟାଇପ୍ ‘B’ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ଲୋକମାନେ ଆରାମଦାୟକ, ମେଳାପୀ ଏବଂ ସମୟ ପ୍ରତି ବିଶେଷ ସଚେତନ ନଥାନ୍ତି । ସେମାନେ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ କିମ୍ବା ଅଧିକ ଦାୟିତ୍ଵ ନେବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ହୃଦରୋଗ ହେବାର ଆଶଙ୍କା କମ୍ ଥାଏ । (People with Type ‘B’ personality are relaxed, sociable, and not particularly time-conscious. They do not prefer hard work or taking on more responsibility and have a lower risk of heart disease.)
8. ମୂଳଗୁଣ (Source trait) ଓ ପୃଷ୍ଠଗୁଣ (Surface trait) ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭେଦ ଦର୍ଶାଅ । (Differentiate between Source trait and Surface trait.)
Answer: ମୂଳଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟକ୍ତିର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଗୁଣ ଯାହା ଅଧିକ ସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ପ୍ରକୃତ ଆଧାର ଅଟେ । ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ, ପୃଷ୍ଠଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟକ୍ତିର ବାହ୍ୟ ଆଚରଣରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିବା ଗୁଣାବଳୀ ଅଟେ । (Source traits are the inherent qualities of a person that are more stable and are the true basis of personality. On the other hand, surface traits are qualities directly expressed in a person's outward behavior.)
9. ଇଡ୍ (Id) କ’ଣ ? (What is Id?)
Answer: ଇଡ୍ ହେଉଛି ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ଏକ ଅଂଶ ଯାହା ‘ସୁଖ ନୀତି’ (Pleasure Principle) ଦ୍ଵାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ । ଏଥିରେ ସମସ୍ତ ଅନୈତିକ, ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ, ଆବେଗପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଯୌନ ଇଚ୍ଛା ନିହିତ ଥାଏ ଯାହା ତୁରନ୍ତ ପୂରଣ ହେବାକୁ ଚାହେଁ । (Id is a part of personality driven by the 'Pleasure Principle'. It contains all immoral, aggressive, impulsive, and sexual desires that seek immediate gratification.)
10. ଇଗୋ (Ego) ବା ଅହଂର କାର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ ? (What is the function of Ego?)
Answer: ଇଗୋ ‘ବାସ୍ତବବାଦୀ ନୀତି’ (Reality Principle) ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ ଏହା ଇଡ୍ର ଅବାସ୍ତବ ଇଚ୍ଛାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ । ଏହା ଇଡ୍ର ଅନୈତିକ ଇଚ୍ଛା ଏବଂ ସୁପର ଇଗୋର ନୈତିକ ଆଦର୍ଶ ମଧ୍ୟରେ ଭାରସାମ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ । (Ego works on the 'Reality Principle' and controls the unrealistic desires of the Id. It tries to maintain a balance between the immoral desires of the Id and the moral ideals of the Super Ego.)
11. ସୁପର ଇଗୋ (Super Ego) କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ? (What do you mean by Super Ego?)
Answer: ସୁପର ଇଗୋ ବା ପରମାହଂ ‘ନୈତିକତା ନୀତି’ (Morality Principle) ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏବଂ ଏହା ଆମର ବିବେକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । ଏହା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଅନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଏ ଏବଂ ଭୁଲ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ଦୋଷୀ ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରେ । (Super Ego or the superego is based on the 'Morality Principle' and acts as our conscience. It directs the person to abstain from immoral acts and creates a feeling of guilt if a wrong act is committed.)
12. ‘ଆତ୍ମରକ୍ଷା କୌଶଳ’ (Defense Mechanisms) କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ? (What do you mean by ‘Defense Mechanisms’?)
Answer: ଯେତେବେଳେ ଇଗୋ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଦୁଶ୍ଚିନ୍ତା ଓ ମାନସିକ ଚାପ କମାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟକ୍ତି କେତେକ ଅବାସ୍ତବ କୌଶଳ ଅବଲମ୍ବନ କରେ, ଯାହାକୁ ଆତ୍ମରକ୍ଷା କୌଶଳ କୁହାଯାଏ । ଏଗୁଡ଼ିକର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଅଚେତନ ମନରୁ ଆସୁଥିବା ଅଗ୍ରହଣୀୟ ଇଚ୍ଛାକୁ ଚେତନ ମନରୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା । (When the ego becomes weak, the person adopts certain unrealistic strategies to reduce anxiety and mental stress, known as defense mechanisms. Their main purpose is to keep unacceptable desires from the unconscious mind away from the conscious mind.)
13. ପ୍ରକ୍ଷେପଣ (Projection) କ’ଣ ? (What is Projection?)
Answer: ପ୍ରକ୍ଷେପଣ ଏକ ଆତ୍ମରକ୍ଷା କୌଶଳ ଯେଉଁଥିରେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଇଚ୍ଛା କିମ୍ବା ଦୋଷକୁ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ବା ବସ୍ତୁ ଉପରେ ଆରୋପ କରିଥାଏ । ନିଜର ଭୁଲ୍ ସ୍ଵୀକାର ନକରି ଅନ୍ୟ ଉପରେ ଦୋଷ ଲଦିଦେବା ହେଉଛି ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ । (Projection is a defense mechanism in which a person attributes their inherent motives, desires, or faults to other persons or objects. Its main feature is blaming others without admitting one's own mistake.)
14. ଦମନ (Repression) କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ? (What do you mean by Repression?)
Answer: ଦମନ ହେଉଛି ଏକ ମାନସିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯାହା ଦ୍ଵାରା ବ୍ୟକ୍ତି ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ସ୍ମୃତି କିମ୍ବା ଅଗ୍ରହଣୀୟ ଇଚ୍ଛାଗୁଡ଼ିକୁ ଚେତନ ମନରୁ ଅଚେତନ ମନକୁ ଠେଲି ଦେଇଥାଏ । ଏହା ଦ୍ଵାରା ବ୍ୟକ୍ତି ଅନିଚ୍ଛାକୃତ ଭାବରେ ସେହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ ଭୁଲିଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ । (Repression is a mental process by which a person pushes painful memories or unacceptable desires from the conscious mind into the unconscious mind. Through this, the person involuntarily tries to forget those events.)
15. ଆତ୍ମ-ସିଦ୍ଧି (Self-actualization) କ’ଣ ? (What is Self-actualization?)
Answer: ଆବ୍ରାହମ୍ ମାସଲୋଙ୍କ ମତରେ, ଆତ୍ମ-ସିଦ୍ଧି ହେଉଛି ବ୍ୟକ୍ତିର ନିଜର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ଭାବନା ବା ଦକ୍ଷତାକୁ ହାସଲ କରିବା । ଜଣେ ମାନସିକ ସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ଶକ୍ତି ଓ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଚିହ୍ନି ନିଜ ଜୀବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରିବା ସ୍ତରକୁ ଆତ୍ମ-ସିଦ୍ଧି କୁହାଯାଏ । (According to Abraham Maslow, self-actualization is the realization of one's highest potential or ability. The stage where a mentally healthy person recognizes their strengths and weaknesses and fulfills their life goals is called self-actualization.)
16. ପଞ୍ଚକୋଷ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ? (What do you mean by Panchakosha?)
Answer: ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶନ ଅନୁଯାୟୀ, ଆତ୍ମା ବା ‘ଜୀବ’ ପାଞ୍ଚୋଟି କୋଷ ବା ସ୍ତରକୁ ନେଇ ଗଠିତ, ଯାହାକୁ ପଞ୍ଚକୋଷ କୁହାଯାଏ । ଏଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ଅନ୍ନମୟ କୋଷ, ପ୍ରାଣମୟ କୋଷ, ମନୋମୟ କୋଷ, ବିଜ୍ଞାନମୟ କୋଷ ଏବଂ ଆନନ୍ଦମୟ କୋଷ । (According to Indian philosophy, the soul or 'Jiva' consists of five layers or sheaths, known as Panchakosha. These are: Annamaya Kosha, Pranamaya Kosha, Manomaya Kosha, Vijnanamaya Kosha, and Anandamaya Kosha.)
17. କାଳିଛିଟା ପରୀକ୍ଷା (Ink Blot Test) କ’ଣ ? (What is the Ink Blot Test?)
Answer: ଏହା ହରମ୍ୟାନ୍ ରୋରସାଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ବିକଶିତ ଏକ ପ୍ରକ୍ଷେପଣ ପରୀକ୍ଷା ଯେଉଁଥିରେ ୧୦ଟି ପ୍ରମାଣିକ କାଳିଛିଟା କାର୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏହି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି ବ୍ୟକ୍ତି ଯେଉଁ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦିଏ, ତାହା ମାଧ୍ୟମରେ ତାର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ଗୋପନୀୟ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ ଜଣାପଡ଼େ । (This is a projective test developed by Hermann Rorschach using 10 standardized inkblot cards. Through the reactions a person gives upon seeing these vague images, the secret aspects of their personality are revealed.)
18. କଥାବସ୍ତୁ ସଂପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଣ ପରୀକ୍ଷା (Thematic Apperception Test) କ’ଣ ? (What is the Thematic Apperception Test?)
Answer: ଏହି ପରୀକ୍ଷା ମୁରେ ଏବଂ ମୋର୍ଗାନ୍ଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ୨୦ଟି ଚିତ୍ର ଥିବା କାର୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଏହି ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଦେଖି ଗଳ୍ପ ଲେଖିବାକୁ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ତାର ଅଚେତନ ଇଚ୍ଛା ଓ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଏ । (This test was developed by Murray and Morgan, using cards with 20 pictures. The person is asked to write stories after seeing these pictures, through which their unconscious desires and personality are analyzed.)
19. ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ‘Big Five’ ଆୟାମଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ? (What are the ‘Big Five’ dimensions of personality?)
Answer: ଆଧୁନିକ ମନୋବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ପାଞ୍ଚଟି ମୁଖ୍ୟ ଆୟାମ ଚିହ୍ନଟ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ‘Big Five’ କୁହାଯାଏ । ଏଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ଅଭିଜ୍ଞତା ପାଇଁ ଉନ୍ମୁକ୍ତତା, ବହିର୍ମୁଖୀତା, ସହମତି, ବିବେକଶୀଳତା ଏବଂ ଆବେଗିକ ସ୍ଥିରତା । (Modern psychologists have identified five main dimensions of personality, called the ‘Big Five’. These are: Openness to experience, Extroversion, Agreeableness, Conscientiousness, and Emotional stability.)
20. ଆତ୍ମ-ପ୍ରଭାବଶାଳିତା (Self-efficacy) କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ? (What do you mean by Self-efficacy?)
Answer: ଆତ୍ମ-ପ୍ରଭାବଶାଳିତା ହେଉଛି ବ୍ୟକ୍ତିର ନିଜ ଦକ୍ଷତା ଉପରେ ଥିବା ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ଵାସ ଯେ ସେ ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିପାରିବ । ଏହା ବ୍ୟକ୍ତିର ଆତ୍ମବିଶ୍ଵାସକୁ ବୁଝାଏ ଯାହା ତାକୁ କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିବାରେ ଏବଂ ସଫଳତା ପାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । (Self-efficacy is a person's strong belief in their own ability that they can achieve their goals. It refers to a person's self-confidence that helps them in performing difficult tasks and achieving success.)
3 Mark Questions
1. ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ ମୂଲ୍ୟାୟନ ନିମନ୍ତେ କଥାବସ୍ତୁ-ସଂପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଣ ପରୀକ୍ଷା (Thematic Apperception Test) କିପରି ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ? (How is the Thematic Apperception Test used for personality assessment?)
Answer: ଏହା ମୁରେ ଏବଂ ମୋର୍ଗାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏକ ପ୍ରକ୍ଷେପଣ ପରୀକ୍ଷା ଯେଉଁଥିରେ ୨୦ଟି ଚିତ୍ର ଥିବା କାର୍ଡ ଓ ଗୋଟିଏ ଖାଲି କାର୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ପରୀକ୍ଷାର୍ଥୀଙ୍କୁ ଏହି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି ଏକ ଗଳ୍ପ କହିବାକୁ କୁହାଯାଏ ଯେଉଁଥିରେ ଅତୀତ ଘଟଣା, ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତି ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ଫଳାଫଳ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଥାଏ । ଏହି ଗଳ୍ପ ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ଅଚେତନ ଇଚ୍ଛା, ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ଗୁଣାବଳୀକୁ ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ ଯାହାକୁ ମନୋବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରନ୍ତି । (This is a projective test prepared by Murray and Morgan in which 20 cards with pictures and one blank card are used. The examinee is asked to tell a story based on these vague images describing past events, current situations, and future outcomes. Through this story, the person indirectly expresses their unconscious desires, conflicts, and personality traits which psychologists then analyze.)
2. ମୂଳଗୁଣ (Source trait) ଓ ପୃଷ୍ଠଗୁଣ (Surface trait) ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ । (Differentiate between Source trait and Surface trait.)
Answer: କ୍ୟାଟେଲଙ୍କ ମତରେ ମୂଳଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ଗଭୀର ସ୍ତରରେ ଥାଏ ଏବଂ ଏଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ସ୍ଥାୟୀ ଓ ପ୍ରକୃତ ଗୁଣ ଅଟେ ଯାହା ବାହ୍ୟ ପରିବେଶ ଦ୍ଵାରା ସହଜରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ ନାହିଁ । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ପୃଷ୍ଠଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟକ୍ତିର ବାହ୍ୟ ଆଚରଣ ବା କ୍ରିୟାକଳାପରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ଏଗୁଡ଼ିକ ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ୍ ସ୍ଥାୟୀ । ମୂଳଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ମୂଳଦୁଆ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ପୃଷ୍ଠଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଏହାର ବାହ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ମାତ୍ର ଅଟେ । (According to Cattell, source traits are at a deep level of personality and are more stable and true qualities that are not easily influenced by the external environment. On the other hand, surface traits are directly visible in a person's external behavior or activities and are relatively less stable. While source traits are the foundation of personality, surface traits are merely its outward expression.)
3. ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ ମାପନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା କାଳିଛିଟା ପରୀକ୍ଷା (Ink Blot Test) କହିଲେ ତୁମେ କ'ଣ ବୁଝ ? (What do you understand by the Ink Blot Test used in personality measurement?)
Answer: ଏହା ହରମ୍ୟାନ୍ ରୋରସାଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ବିକଶିତ ଏକ ପ୍ରକ୍ଷେପଣ ପରୀକ୍ଷା ଯେଉଁଥିରେ ୧୦ଟି ପ୍ରମାଣିକ କାଳିଛିଟା ଥିବା କାର୍ଡ (୫ଟି କଳା-ଧଳା ଓ ୫ଟି ରଙ୍ଗୀନ) ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏହି କାର୍ଡଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଅର୍ଥହୀନ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି ବ୍ୟକ୍ତି ଯେଉଁ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରେ, ତାହାକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ମୂଲ୍ୟାୟନ କରାଯାଏ । ଏହି ପରୀକ୍ଷା ମୁଖ୍ୟତଃ ବ୍ୟକ୍ତିର ଅଚେତନ ମନର ଇଚ୍ଛା, ଆବେଗ ଓ ମାନସିକ ସ୍ଥିତିକୁ ଜାଣିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । (This is a projective test developed by Hermann Rorschach using 10 standardized inkblot cards (5 black-white and 5 colored). Personality is assessed by analyzing the reactions expressed by the person upon seeing the vague and meaningless pictures on these cards. This test is primarily used to understand the desires, emotions, and mental state of a person's unconscious mind.)
4. ଫ୍ରଏଡଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣିତ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ଗାଠନିକ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ (Id, Ego, Super Ego) ବର୍ଣ୍ଣନା କର । (Describe the structural components of personality described by Freud (Id, Ego, Super Ego).)
Answer: ଫ୍ରଏଡଙ୍କ ମତରେ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ଗଠନ ତିନୋଟି ଉପାଦାନ ଯଥା ଇଡ୍ (Id), ଇଗୋ (Ego) ଏବଂ ସୁପର ଇଗୋ (Super Ego) ଦ୍ଵାରା ହୋଇଥାଏ । ଇଡ୍ ‘ସୁଖ ନୀତି’ ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୋଇ ତୁରନ୍ତ ଜୈବିକ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ଚାହୁଁଥିବା ବେଳେ ଇଗୋ ‘ବାସ୍ତବବାଦୀ ନୀତି’ ଅନୁସାରେ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ବିଚାର କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । ସୁପର ଇଗୋ ବା ବିବେକ ‘ନୈତିକତା ନୀତି’ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ହୋଇ ଉଚିତ୍ ଓ ଅନୁଚିତ୍ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ବିଚାର କରେ । (According to Freud, the structure of personality is formed by three components namely Id, Ego, and Super Ego. While the Id is based on the 'Pleasure Principle' and seeks immediate fulfillment of biological desires, the Ego acts according to the 'Reality Principle' by considering the situation. The Super Ego or conscience is based on the 'Morality Principle' and judges the difference between right and wrong.)
5. ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ଓ ବହିର୍ମୁଖୀ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ । (Show the difference between Introvert and Extrovert personality.)
Answer: ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଲାଜକୁଳା, ଆତ୍ମକେନ୍ଦ୍ରିକ ଓ ନିଜ ଭାବନା ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ଏବଂ ସାମାଜିକ ମିଳାମିଶାରୁ ଦୂରେଇ ରହନ୍ତି । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ବହିର୍ମୁଖୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମେଳାପୀ, ଖୋଲା ହୃଦୟର ଓ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି । ୟୁଙ୍ଗଙ୍କ ମତରେ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଚିନ୍ତାଶୀଳ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ବହିର୍ମୁଖୀ ବ୍ୟକ୍ତି ବାସ୍ତବବାଦୀ ଓ କର୍ମଚଞ୍ଚଳ ହୋଇଥାନ୍ତି । (Introverts are shy, self-centered, and prefer to remain limited within their own thoughts, avoiding social interaction. On the other hand, extroverts are sociable, open-hearted, and love to actively participate in social activities. According to Jung, while the introvert is thoughtful, the extrovert is realistic and active.)
6. ଟାଇପ୍ ‘A’ ଏବଂ ଟାଇପ୍ ‘B’ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ ମଧ୍ୟରେ ତୁଳନା କର । (Compare between Type ‘A’ and Type ‘B’ personality.)
Answer: ଟାଇପ୍ ‘A’ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ଲୋକମାନେ ଉଚ୍ଚାଭିଳାଷୀ, ଧୈର୍ଯ୍ୟହୀନ, ପ୍ରତିଯୋଗିତାପ୍ରିୟ ଏବଂ ସର୍ବଦା ସମୟ ସଚେତନ ଥାଆନ୍ତି ଯାହାଫଳରେ ସେମାନଙ୍କର ହୃଦରୋଗ ଆଶଙ୍କା ଅଧିକ ଥାଏ । ବିପରୀତ ପକ୍ଷରେ, ଟାଇପ୍ ‘B’ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ଲୋକମାନେ ଶାନ୍ତ, ଆରାମଦାୟକ ଓ ମେଳାପୀ ପ୍ରକୃତିର ହୋଇଥାନ୍ତି ଏବଂ କମ୍ ଚାପ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି । ଟାଇପ୍ ‘A’ ବ୍ୟକ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଗଳ (Workaholic) ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଟାଇପ୍ ‘B’ ବ୍ୟକ୍ତି ଜୀବନକୁ ସହଜ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । (People with Type ‘A’ personality are ambitious, impatient, competitive, and always time-conscious, which increases their risk of heart disease. In contrast, people with Type ‘B’ personality are calm, relaxed, and sociable, experiencing less stress. While a Type ‘A’ person is a workaholic, a Type ‘B’ person takes life easily.)
7. ଆତ୍ମରକ୍ଷା କୌଶଳ (Defense Mechanisms) କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ? (What do you mean by Defense Mechanisms?)
Answer: ଯେତେବେଳେ ଇଗୋ ଦୁର୍ବଳ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଦୁଶ୍ଚିନ୍ତା ଓ ମାନସିକ ଚାପ କମାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଜାଣତରେ କେତେକ ଅବାସ୍ତବ କୌଶଳ ଅବଲମ୍ବନ କରେ ଯାହାକୁ ଆତ୍ମରକ୍ଷା କୌଶଳ କୁହାଯାଏ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଲା ଅଚେତନ ମନର ଅଗ୍ରହଣୀୟ ଇଚ୍ଛାଗୁଡ଼ିକୁ ଚେତନ ମନରୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ଯଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତି ମାନସିକ ଭାରସାମ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ । ଦମନ, ପ୍ରକ୍ଷେପଣ, ଯୌକ୍ତିକୀକରଣ ଓ ବିସ୍ଥାପନ ଏହାର କେତୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦାହରଣ ଅଟେ । (When the ego weakens, a person unconsciously adopts certain unrealistic strategies to reduce anxiety and mental stress, known as defense mechanisms. Their main purpose is to keep unacceptable desires of the unconscious mind away from the conscious mind so that the person can maintain mental balance. Repression, projection, rationalization, and displacement are some key examples.)
8. ଜି. ଡବ୍ଲ୍ୟୁ. ଅଲପୋର୍ଟଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ ସଂଲକ୍ଷଣ ତତ୍ତ୍ଵ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର । (Explain G. W. Allport's personality trait theory.)
Answer: ଜି. ଡବ୍ଲ୍ୟୁ. ଅଲପୋର୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ ସଂଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକୁ ତିନୋଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରିଛନ୍ତି ଯଥା ମୌଳିକ ସଂଲକ୍ଷଣ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଂଲକ୍ଷଣ ଏବଂ ଗୌଣ ସଂଲକ୍ଷଣ । ମୌଳିକ ସଂଲକ୍ଷଣ ବ୍ୟକ୍ତିର ସମଗ୍ର ଜୀବନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ବେଳେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଂଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର ଅଟେ ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ବ୍ୟକ୍ତିର ବ୍ୟବହାରରେ ଦେଖାଯାଏ । ଗୌଣ ସଂଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ କମ୍ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏବଂ ଏହା କେବଳ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ । (G. W. Allport divided personality traits into three categories: cardinal traits, central traits, and secondary traits. Cardinal traits affect a person's entire life, while central traits are the main basis of personality usually seen in behavior. Secondary traits are less influential and are observed only in specific situations.)
9. ଆବ୍ରାହମ୍ ମାସଲୋଙ୍କ ‘ଆତ୍ମ-ସିଦ୍ଧି’ (Self-actualization) ତତ୍ତ୍ଵ ବର୍ଣ୍ଣନା କର । (Describe Abraham Maslow's ‘Self-actualization’ theory.)
Answer: ଆବ୍ରାହମ୍ ମାସଲୋଙ୍କ ମତରେ, ଆତ୍ମ-ସିଦ୍ଧି ହେଉଛି ବ୍ୟକ୍ତିର ନିଜର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ଭାବନା ବା ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଦକ୍ଷତାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିକଶିତ କରିବା । ଏହା ଆବଶ୍ୟକତା କ୍ରମାନ୍ଵୟର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତର ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ଶକ୍ତି ଓ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଚିହ୍ନି ଜୀବନର ପ୍ରକୃତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରେ । ଆତ୍ମ-ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମାନସିକ ଭାବେ ସୁସ୍ଥ, ସନ୍ତୁଳିତ ଏବଂ ବାସ୍ତବବାଦୀ ହୋଇଥାନ୍ତି । (According to Abraham Maslow, self-actualization is the full development of a person's highest potential or inherent ability. It is the highest level of the hierarchy of needs where a person recognizes their strengths and weaknesses and achieves the true goals of life. Self-actualized individuals are mentally healthy, balanced, and realistic.)
10. ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶନରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ‘ପଞ୍ଚକୋଷ’ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଲେଖ । (Write about ‘Panchakosha’ described in Indian philosophy.)
Answer: ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶନ ଅନୁଯାୟୀ, ଆତ୍ମା ବା ‘ଜୀବ’ ପାଞ୍ଚୋଟି କୋଷ ବା ସ୍ତରକୁ ନେଇ ଗଠିତ ଯାହାକୁ ପଞ୍ଚକୋଷ କୁହାଯାଏ । ଏଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ଅନ୍ନମୟ (ଶରୀର), ପ୍ରାଣମୟ (ପ୍ରାଣଶକ୍ତି), ମନୋମୟ (ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ), ବିଜ୍ଞାନମୟ (ଜ୍્ઞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧି) ଏବଂ ଆନନ୍ଦମୟ (ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଆନନ୍ଦ) କୋଷ । ଏହି କୋଷଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥୂଳ ଶରୀରରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଆନନ୍ଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିକଶିତ ହେବାର ଏକ କ୍ରମିକ ସୋପାନ ଅଟେ । (According to Indian philosophy, the soul or 'Jiva' consists of five layers or sheaths called Panchakosha. These are: Annamaya (body), Pranamaya (life energy), Manomaya (mind and senses), Vijnanamaya (knowledge and intellect), and Anandamaya (spiritual bliss). These sheaths are a sequential stage of development starting from the physical body up to spiritual bliss.)